Faktoring dla spółki zależnej od zagranicznego właściciela. Gdy finanse centrali zabijają płynność oddziału

Jest typ firmy, który szczególnie trudno finansować: polska spółka córka zagranicznego koncernu, która "na papierze" przynosi straty, ale straty te są wynikiem strategii podatkowej lub polityki grupy, a nie rzeczywistej nieefektywności operacyjnej.

Pracowałem ze spółką w dokładnie takiej sytuacji. Polska jednostka włoskiego producenta od początku istnienia wykazywała w Polsce straty, bo przychody były transferowane do centrali przez mechanizmy cen transferowych. Tymczasem spółka prowadziła realną działalność: miała klientów, generowała obroty, zatrudniała ludzi. I permanentnie brakowało jej gotówki na bieżącą działalność.

Dlaczego bank mówi nie

Standardowa ocena kredytowa banku opiera się na sprawozdaniach finansowych. Spółka ze stratami przez kilka lat, ujemnym kapitałem własnym i transferami do zagranicznego podmiotu, to profil, który automatycznie ląduje w koszu systemu scoringowego.

Nawet jeśli bank rozumie mechanizm (a nie zawsze rozumie), podjęcie decyzji kredytowej dla takiej firmy wymaga eskalacji, dodatkowych gwarancji, często poręczenia centrali. To długi, niepewny i upokarzający proces.

A firma potrzebuje finansowania tu i teraz, bo faktury od dostawców wymagają zapłaty w 30 dni.

Dlaczego faktoring działa tam gdzie bank nie daje rady

Faktoring ocenia przede wszystkim jakość wierzytelności, nie kondycję finansową firmy, która je sprzedaje. Jeśli spółka wystawia faktury solidnym, wypłacalnym odbiorcom, instytucja faktoringowa sfinansuje te faktury niezależnie od tego jak wygląda bilans spółki.

To fundamentalna różnica. Bank pyta: "Czy Ty jesteś wypłacalny?" Faktor pyta: "Czy Twoi klienci są wypłacalni?"

Dla spółki z opisanej historii ta różnica była kluczowa: klienci końcowi byli dużymi, wiarygodnymi podmiotami. Faktoring był więc możliwy mimo że spółka sama miała trudną sytuację bilansową.

Jak ustrukturyzować transakcję gdy spółka ma skomplikowane relacje z centralą

Przy strukturach z udziałem zagranicznym pojawiają się dodatkowe pytania, które instytucja faktoringowa musi zadać i otrzymać jasne odpowiedzi:

• Kto jest rzeczywistym właścicielem wierzytelności, spółka polska czy centrala?
• Czy centrala ma prawo do cesji wierzytelności w ramach umów z odbiorcami?
• Czy transfery do centrali nie spowodują że spółka straci płynność do spłaty faktora?
• Jaka jest rola polskiej spółki, agent, komisant, dystrybutor? To ma wpływ na strukturę prawną faktoringu.

W naszym przypadku konieczne było dokładne mapowanie przepływów finansowych i uzgodnienie z centralą że środki z faktoringu służą finansowaniu bieżącej działalności operacyjnej, i nie są natychmiast transferowane do Włoch.

Faktoring odwrotny jako alternatywa

W niektórych strukturach korporacyjnych łatwiej jest zorganizować finansowanie po stronie zobowiązań niż należności. Jeśli polska spółka ma długich, wiarygodnych dostawców, faktoring odwrotny może być prostszym rozwiązaniem: dostawca dostaje zapłatę od razu, spółka spłaca faktora z opóźnieniem.

To szczególnie atrakcyjne gdy dostawcy domagają się krótkich terminów płatności, a spółka potrzebuje czasu na zebranie środków z centrali lub z własnej sprzedaży.

Co to mówi o finansowaniu struktur holdingowych w Polsce

Historia ta ilustruje szerszy problem: polska spółka w strukturze holdingowej często ma bardzo ograniczony dostęp do finansowania bo jej finanse są "zamazane" polityką grupy. Standardowe instrumenty bankowe zawodzą.

Rozwiązaniem jest zawsze poszukiwanie finansowania opartego na aktywach (należnościach, zapasach, majątku trwałym) a nie na historycznych wynikach finansowych. To wymaga znajomości rynku i kontaktów z instytucjami gotowymi myśleć niestandardowo, ale jest możliwe w zdecydowanej większości przypadków.